فهرست ابزارهای ضروری یک کارشناس IT
VMware Workstation: آزمایشگاه مجازی شخصی شما
PuTTY: جهت اتصال به سرورهای لینوکسی
WinSCP: پل ارتباطی امن برای جابجایی فایلها
Advanced IP Scanner: ابزاری برای اسکن در شبکه
Wireshark: میکروسکوپ تحلیل ترافیک شبکه
Nmap / Zenmap GUI: اسکنر امنیتی قدرتمند
Winbox: کنترل پنل تخصصی تجهیزات میکروتیک
HP iLO: مدیریت سرورها از راه دور، حتی وقتی خاموش هستند!
OpenVPN Connect: کلید شما برای یک اتصال امن و خصوصی
CrystalDiskInfo: پزشک سلامت هارد دیسک شما
AnyDesk : نرم افزار اتصال به سیستم ها از راه دور
۱. VMware Workstation: آزمایشگاه مجازی در کامپیوتر شما
تصور کنید میخواهید یک سناریوی پیچیده شبکه کامپیوتری را تست کنید یا یک نرمافزار جدید را بدون ریسک آسیب زدن به سیستمعامل اصلی خود امتحان کنید. VMware Workstation دقیقاً برای همین کار ساخته شده است. این نرمافزار به شما اجازه میدهد تا چندین سیستمعامل (ویندوز، لینوکس، مک و…) را به صورت همزمان روی کامپیوتر شخصی خود اجرا کنید.
چرا برای شما مهم است؟
برای یک دانشجو، این ابزار یک آزمایشگاه کامل است. تسلط بر اصول مجازیسازی یکی از پایههای اصلی دانش یک متخصص IT مدرن است و این ابزار نقطه شروعی عالیست.
۲. PuTTY: پنجرهای کوچک به دنیای بزرگ سرورها و تجهیزات شبکه
بسیاری از سرورهای دنیا با سیستمعامل لینوکس کار میکنند و رابط گرافیکی ندارند. PuTTY یک کلاینت سبک و قدرتمند SSH و Telnet است که به شما اجازه میدهد از طریق خط فرمان (Command Line) به این سرورها و همچین تجهیزات شبکه مثل روتر ها و سوییچ ها متصل شده و آنها را مدیریت کنید. این ابزار کوچک، عصای دست هر مدیر پشتیبانی سرور است.
کاربرد در دنیای واقعی:
وقتی نیاز دارید یک وبسرور را کانفیگ کنید، سرویسی را ریاستارت کنید یا لاگهای یک اپلیکیشن را بررسی کنید، PuTTY اولین ابزاری است که باز میکنید. سادگی و کارایی آن بینظیر است.
۳. WinSCP: بهترین دوست PuTTY برای انتقال فایل
بسیار خب، با PuTTY به سرور متصل شدید، حالا چطور فایلهای وبسایت یا اسکریپتهای خود را به سرور منتقل کنید؟ WinSCP (Windows Secure Copy) این کار را برای شما انجام میدهد. این نرمافزار یک رابط گرافیکی ساده (شبیه به Windows Explorer) برای انتقال امن فایل بین کامپیوتر شما و سرور فراهم میکند.
۴. Advanced IP Scanner: نقشه گنج شبکه شما
وقتی به یک شبکه جدید وارد میشوید، اولین سوال این است: “چه دستگاههایی در این شبکه فعال هستند؟” Advanced IP Scanner یک ابزار رایگان و سریع است که کل شبکه را اسکن کرده و لیستی از تمام دستگاههای متصل (کامپیوترها، پرینترها، سرورها، موبایلها) به همراه آدرس IP و MAC آنها را به شما نشان میدهد.
کاربرد برای یک متخصص IT:
این ابزار برای مانیتورینگ شبکه و عیبیابی اولیه فوقالعاده است. تصور کنید پرینتر شرکت از کار افتاده؛ با یک اسکن سریع میتوانید بفهمید آیا پرینتر اصلاً در شبکه آنلاین است یا خیر.
۵. Wireshark: شنود قانونی ترافیک شبکه
Wireshark مانند یک میکروسکوپ برای بستههای داده در شبکه شماست. این ابزار قدرتمند به شما اجازه میدهد تمام ترافیک ورودی و خروجی از کارت شبکه خود را مشاهده و تحلیل کنید. شاید در ابتدا کمی ترسناک به نظر برسد، اما برای عیبیابی مشکلات پیچیده شبکه، یک ابزار بیهمتاست.
چرا باید آن را یاد بگیرید؟
وقتی یک اپلیکیشن به سرور متصل نمیشود، Wireshark به شما نشان میدهد که آیا درخواست اصلاً به سرور میرسد یا در کجا متوقف میشود. این ابزار یکی از مهمترین ابزارها برای آموزش شبکه برای دانشجویان و متخصصان امنیت است.
۶. Nmap – Zenmap GUI: نگاه یک هکر، برای دفاع بهتر
Nmap (Network Mapper) ابزار محبوب کارشناسان امنیت سایبری (و هکرها!) برای کشف پورتهای باز، سرویسهای در حال اجرا و شناسایی سیستمعامل دستگاههای موجود در شبکه است. Zenmap رابط گرافیکی Nmap است که کار با آن را سادهتر میکند.
چرا برای شما حیاتی است؟
برای امن کردن یک سرور، ابتدا باید بدانید چه راههای ورودی (پورتهایی) به آن باز است. با Nmap میتوانید سرور خود را اسکن کرده و پورتهای غیرضروری را ببندید. این یعنی فکر کردن مثل یک مهاجم برای ساختن یک دفاع مستحکم.
۷. Winbox: آچار فرانسه تجهیزات میکروتیک
اگر با تجهیزات شبکه کار کرده باشید، حتماً نام میکروتیک (MikroTik) را شنیدهاید. Winbox نرمافزار رسمی این شرکت برای کانفیگ روترها و اکسسپوینتهای میکروتیک است. از تنظیمات ساده اینترنت گرفته تا کانفیگهای پیچیده VOIP و فایروال، همه از طریق این ابزار انجام میشود.
چرا در ایران پرکاربرد است؟
تجهیزات میکروتیک به دلیل قیمت مناسب و امکانات گسترده، در بسیاری از شرکتهای ایرانی و شرکت هریتک استفاده میشوند. تسلط بر Winbox یک مزیت رقابتی بزرگ در بازار کار ایران محسوب میشود.
۸. HP iLO / Dell iDRAC: مدیریت سرور از دنیایی دیگر
تا به حال فکر کردهاید اگر یک سرور فیزیکی در یک دیتاسنتر هنگ کند و به سیستمعامل دسترسی نداشته باشید، چه باید کرد؟ HP iLO (Integrated Lights-Out) و مشابه آن در سرورهای Dell یعنی iDRAC، یک چیپ سختافزاری روی مادربرد سرور است که به شما اجازه میدهد حتی اگر سرور خاموش باشد، آن را از راه دور روشن، خاموش، و مدیریت کنید. شما به کنسول سرور دسترسی دارید، انگار که دقیقاً پشت همان مانیتور نشستهاید.
این ابزار برای هر کسی که با خدمات سرور فیزیکی سروکار دارد، حیاتی است.
۹. OpenVPN Connect: تونل امن شما در اینترنت ناامن
VPN فقط برای عبور از محدودیتها نیست. در دنیای کسبوکار، VPN ابزاری برای ایجاد یک اتصال امن و رمزنگاری شده بین کارمندان دورکار و شبکه داخلی شرکت است. OpenVPN یکی از محبوبترین و امنترین پروتکلها برای این کار است و OpenVPN Connect کلاینت رسمی آن است.
۱۰. CrystalDiskInfo: قبل از فاجعه، با خبر شوید!
از دست دادن دادهها یک کابوس است. هارد دیسکها (چه HDD و چه SSD) عمر مفیدی دارند. CrystalDiskInfo یک ابزار ساده و رایگان است که وضعیت سلامت هارد دیسک شما را با استفاده از دادههای S.M.A.R.T. (Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology) بررسی کرده و به شما میگوید.
چرا اهمیت دارد؟
این ابزار قبل از اینکه یک هارد به طور کامل از کار بیفتد، به شما هشدار میدهد (مثلاً با نمایش وضعیت “Caution”). این هشدار به شما زمان میدهد تا از دادههای خود بکاپ تهیه کرده و هارد را تعویض کنید. این یک ابزار پیشگیرانه و ضروری برای هر سیستمی است.
۱۱.AnyDesk: برای اتصال از راه دور به سیستم ها !
یکی از نرم افزار های محبوب که رو سیستم اکثریت افراد نصب میشود نرم افزار AnyDesk می باشد . نیرو های IT برای رفع مشکل کاربران با نرم افزار AnyDesk به سیستم کاربران متصل می شوند تا نسبت به رفع مشکل کاربران اقدام نمایند.
جمعبندی: ابزارها منتظر شما هستند!
دنیای فناوری اطلاعات بسیار گسترده است، اما مسیر موفقیت در آن با برداشتن قدمهای کوچک و هوشمندانه آغاز میشود. ابزارهایی که در این مقاله معرفی کردیم، تنها بخشی از جعبه ابزار یک متخصص IT هستند، اما بدون شک، حیاتیترین آنها به شمار میآیند.
پیشنهاد ما در هریتک این است: فقط به خواندن این مقاله اکتفا نکنید. هر کدام از این نرمافزارها را دانلود، نصب و با آنها کار کنید. یک آزمایشگاه مجازی برای خودتان بسازید، شبکهها را اسکن کنید، و بستههای داده را تحلیل کنید. این تجربه عملی، ارزشمندترین دارایی شما در آینده شغلیتان خواهد بود.
آیا برای برداشتن قدم بعدی آمادهاید؟ اگر در مسیر یادگیری خود به راهنمایی بیشتری نیاز داشتید یا به عنوان یک مدیر به دنبال پیادهسازی حرفهای این راهکارها در سازمان خود هستید، متخصصان ما در هریتک آمادهاند تا دانش و تجربه خود را با شما به اشتراک بگذارند.